ภาวะผู้นำด้านเทคโนโลยีดิจิทัล ในระบบสุขภาพไทยศตวรรษที่ 21

PDF

เผยแพร่แล้ว: มิ.ย. 26, 2026
คำสำคัญ: ภาวะผู้นำดิจิทัล, ระบบสุขภาพดิจิทัล, นโยบายสุขภาพ
จิตรประภา  รุ่งเรือง
คณะพยาบาลศาสตร์และวิทยาการสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี
พรรณี  บัญชรหัตถกิจ
คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์
 
 

 บทคัดย่อ

           การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความหมาย ความสำคัญ บทบาท สมรรถนะ ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำด้านเทคโนโลยีดิจิทัลในระบบสุขภาพไทย ตลอดจนเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายและแนวปฏิบัติที่เหมาะสมเพื่อสนับสนุนการเปลี่ยนผ่านสู่ระบบสุขภาพดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน วิธีการศึกษาใช้การทบทวนเอกสาร งานวิจัย รายงานนโยบาย และกรณีศึกษาที่เกี่ยวข้องทั้งในประเทศและต่างประเทศ โดยนำข้อมูลมาวิเคราะห์และสังเคราะห์เชิงเนื้อหาอย่างเป็นระบบ

          ผลการศึกษาพบว่า ภาวะผู้นำด้านเทคโนโลยีดิจิทัลในระบบสุขภาพไทยศตวรรษที่ 21 ประกอบด้วยสมรรถนะสำคัญ 5 ด้าน ได้แก่ 1) วิสัยทัศน์และการมองไปข้างหน้า 2) นวัตกรรมและเทคโนโลยี 3) ความร่วมมือและการทำงานร่วมกัน 4) ความเป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลงและจริยธรรม และ 5) การพัฒนาตนเองและทีมงาน สำหรับอุปสรรคสำคัญแบ่งเป็น 3 มิติ คือ เชิงระบบ (โครงสร้างข้อมูลไม่เป็นมาตรฐานและงบประมาณไม่ต่อเนื่อง) เชิงเทคนิค (ความปลอดภัยไซเบอร์และความสามารถในการทำงานร่วมกันของระบบ) และเชิงบุคคล (การขาดทักษะดิจิทัลและการต่อต้านการเปลี่ยนแปลง) ซึ่งส่งผลกระทบเชิงลบต่อบุคคล องค์กร และประเทศ อย่างไรก็ตาม ประเทศไทยมีความพร้อมเชิงนโยบายผ่านยุทธศาสตร์สุขภาพดิจิทัล แพลตฟอร์มสุขภาพดิจิทัลแห่งชาติ และนวัตกรรมที่ประสบความสำเร็จ เช่น ระบบบริการแพทย์ทางไกล และโปรแกรม “ต่อเติมใจ” จากผลการวิจัยมีข้อเสนอแนะ ภาวะผู้นำด้านเทคโนโลยีดิจิทัลเป็นองค์ประกอบสำคัญในการขับเคลื่อนระบบสุขภาพดิจิทัลอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน หน่วยงานด้านสุขภาพควรส่งเสริมการพัฒนาสมรรถนะผู้นำดิจิทัลอย่างต่อเนื่อง สนับสนุนการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐานและระบบข้อมูลสุขภาพ และสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และสถาบันการศึกษา เพื่อยกระดับคุณภาพบริการสุขภาพในอนาคต

 

References

เอกสารอ้างอิง   

  1. World Health Organization. Global strategy on digital health 2020-2025. Geneva: WHO; 2021. [cited 2025 Dec 10], Available from World Health Organization Website: https://www.who.int/publications/i/item/9789240020924
  2. Ministry of Public Health. Thailand digital health strategy 2022-2027. Bangkok: MOPH; 2022.
    (in Thai)
  3. Digital government development agency. Thailand digital government development report Bangkok: DGA; 2023. (in Thai)
  4. Avolio BJ, Kahai SS, Dodge GE. E-leadership: Implications for theory, research, and practice. Leadersh Q. 2000; 11(4): 615-68.
  5. Westerman G, Bonnet D, McAfee A. Leading digital: Turning technology into business transformation. Boston: Harvard Business Review Press; 2014.
  6. Laakkonen N, Jarva E, Hammarén M, Kanste O, Kääriäinen M, Oikarinen A, Mikkonen K. Digital competence among healthcare leaders: a mixed-methods systematic review. Journal Nurs Manag. 2024; 8435248.
  7. Steenkamp I, Peltonen LM, Chipps J. (2025). Digital health readiness - insights from healthcare leaders in operational management: a cross-sectional survey. BMC health services research. 25(1); 240
  8. World Health Organization (WHO), Ministry of Public Health Thailand (MOPH). Area 8: Digital health and health information systems (Annex to Thailand CCS 2022-2026). WHO Thailand; 2021.
  9. Health intervention and technology assessment program (HITAP). Convergence of digital health platforms and health information systems. 2024.
  10. Marwaha JS, Landman AB, Brat GA, Dunn T, Gordon WJ. Deploying digital health tools within large, complex health systems: Key considerations for adoption and implementation. NPJ Digit Med. 2022; 5(1): 1-13.
  11. Kijsanayotin B, Kasitipradith N, Pannarunothai S. e-Health in Thailand: the current status. Stud health technol inform. 2010; 160: 376-80.
  12. Bangkok Biz News. Thailand accelerates digital health platform for nationwide integration. 2024 Mar 5 [cited 2025 Dec 10]. Available from Bangkok Biz News Website: https://www.bangkokbiznews.com/health/publichealth/1149400
  13. DKSH. Health tech revolution is transforming healthcare in Thailand. 2023 [cited 2025 Dec 10]. Available from DKSH Website:https://www.dksh.com/global-en/home/insights/healthtech-revolution-istransforming-healthcare-in-thailand.
  14. Ministry of Public Health. Fiscal year 2024 budget report: digital health policy [Internet]. Bangkok: Ministry of Public Health; 2024 [cited 2025 Dec 10]. Available from: https://bdh.moph.go.th/site/wp-content/uploads/2025/02/report-fiscal-year-2024-budget-digital-health-policy.pdf